ASEAN Cup 2026 không chỉ đánh dấu mùa giải thứ 15 của sân chơi truyền thống Đông Nam Á mà còn là thời điểm người hâm mộ lần đầu chứng kiến sự xuất hiện của FIFA ASEAN Cup. Theo 7M, dù tên gọi khá giống nhau, hai giải đấu này khác biệt rõ rệt về đơn vị tổ chức, tính chuyên nghiệp, thể thức thi đấu cũng như giá trị chuyên môn và tiền thưởng.
FIFA ASEAN Cup và ASEAN Cup khác nhau ở điểm nào?
Năm 2026 chứng kiến sự ra đời của FIFA ASEAN Cup, trong khi ASEAN Cup – giải đấu từng được biết đến với tên gọi AFF Cup – đã bước sang mùa giải thứ 15. Suốt nhiều năm qua, ASEAN Cup luôn là giải đấu quen thuộc với người hâm mộ bóng đá Đông Nam Á, còn FIFA ASEAN Cup vẫn là cái tên khá mới.
Việc chỉ khác nhau một chữ “FIFA” khiến không ít người nhầm lẫn đây là cùng một giải đấu. Tuy nhiên, trên thực tế, giữa hai sân chơi này tồn tại nhiều khác biệt đáng kể, từ cách tổ chức cho đến giá trị chuyên môn.
Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở đơn vị quản lý. FIFA ASEAN Cup do FIFA trực tiếp điều hành và nằm trong hệ thống thi đấu chính thức của Liên đoàn Bóng đá Thế giới, trong khi ASEAN Cup vẫn thuộc quyền tổ chức của Liên đoàn Bóng đá Đông Nam Á (AFF).
Chính vì được FIFA công nhận, mọi trận đấu tại FIFA ASEAN Cup đều được tính điểm trên bảng xếp hạng FIFA. Ngược lại, kết quả tại ASEAN Cup không mang lại bất kỳ điểm số nào cho các đội tuyển, kể cả khi họ giành chức vô địch.
Một lợi thế khác của FIFA ASEAN Cup là quyền triệu tập cầu thủ. Do thuộc lịch thi đấu chính thức của FIFA, các câu lạc bộ bắt buộc phải nhả người khi đội tuyển quốc gia triệu tập. Trong khi đó, ASEAN Cup không nằm trong lịch FIFA Days nên các CLB không có nghĩa vụ này. Đây là nguyên nhân khiến nhiều đội tuyển Đông Nam Á thường xuyên không thể sở hữu lực lượng mạnh nhất.
Thực tế, tại AFF Cup 2022, Thái Lan không có sự phục vụ của nhiều ngôi sao như Chanathip Songkrasin, Suphanat hay Supachok Mueanta. Dù công bố danh sách sơ bộ tới 75 cầu thủ, họ chỉ có khoảng 40 người được CLB cho phép lên tuyển.
Philippines cũng rơi vào tình cảnh tương tự khi thiếu hàng loạt trụ cột như Neil Etheridge, Daisuke Sato, John Patrick Straub, Gerrit Holtmann, Kevin Ingreso hay Oscar Arribas. Đội tuyển Việt Nam cũng nhiều lần đối mặt với nỗi lo không thể triệu tập đầy đủ các cầu thủ đang thi đấu ở nước ngoài.
Tại mùa giải năm nay, Thái Lan tiếp tục gặp khó khăn khi HLV Anthony Hudson phải triệu tập Chawanwit Saelao, cầu thủ đang chơi ở giải hạng Ba Thái Lan, để bổ sung lực lượng.
Ngược lại, FIFA ASEAN Cup hứa hẹn quy tụ những đội hình mạnh nhất của các đội tuyển nhờ lịch FIFA Days. Điều đó giúp chất lượng chuyên môn được nâng lên đáng kể, đồng thời gia tăng sức hút thương mại cho giải đấu.
Ở ASEAN Cup 2026 phiên bản FIFA, 14 đội tuyển sẽ được chia thành hai bảng. Với mặt bằng trình độ đồng đều hơn, giải đấu được kỳ vọng sẽ hạn chế những trận đấu quá chênh lệch về tỷ số như chiến thắng 7-0 của Việt Nam trước Timor-Leste.
Khác biệt về lịch thi đấu, địa điểm tổ chức và tiền thưởng
Do FIFA tổ chức, FIFA ASEAN Cup diễn ra theo lịch FIFA Days – khung thời gian cố định hằng năm dành riêng cho các đội tuyển quốc gia. Đây cũng là mốc thời gian mà các giải đấu lớn như Ngoại hạng Anh, La Liga hay Champions League đều phải tránh để không xảy ra xung đột lịch thi đấu.
Trong khi đó, ASEAN Cup do AFF chủ động sắp xếp lịch. Giải đấu thường được tổ chức vào cuối năm, nhưng năm 2026 sẽ là lần đầu tiên diễn ra vào mùa hè.
Địa điểm thi đấu cũng có sự khác biệt rõ ràng. FIFA ASEAN Cup áp dụng mô hình thi đấu tập trung tại hai địa điểm. Năm nay, Indonesia đăng cai bảng 1, còn bảng 2 diễn ra tại Hồng Kông (Trung Quốc).
Ngược lại, ASEAN Cup vẫn duy trì thể thức sân nhà – sân khách ngay từ vòng bảng. Ngoại lệ duy nhất là giải đấu năm 2020, khi toàn bộ các trận đấu được tổ chức tại Singapore do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19.
Một điểm mới khác của FIFA ASEAN Cup là sự xuất hiện của các đội khách mời ngoài khu vực Đông Nam Á. Ngay ở mùa giải đầu tiên, Pakistan và Ấn Độ góp mặt, trong khi giải đấu từng cân nhắc mời thêm một đại diện đến từ Trung Quốc.
Động thái này được xem là phù hợp với xu hướng mở rộng quy mô các giải đấu mà FIFA đang theo đuổi. Sau khi World Cup 2026 nâng số đội tham dự từ 32 lên 48, FIFA ASEAN Cup cũng được kỳ vọng sẽ mở rộng phạm vi cạnh tranh bằng cách bổ sung các đội tuyển có trình độ tương đồng trong khu vực lân cận.
Khoản tiền thưởng cũng phản ánh rõ sự khác biệt giữa hai giải đấu. Nhà vô địch FIFA ASEAN Cup 2026 sẽ nhận 1 triệu USD, tương đương khoảng 26 tỷ đồng. Con số này cao hơn hơn ba lần so với mức thưởng 300.000 USD (khoảng 7,6 tỷ đồng) mà đội vô địch ASEAN Cup nhận được kể từ năm 2018.
Nhìn chung, dù đều hướng đến các đội tuyển quốc gia trong khu vực, FIFA ASEAN Cup và ASEAN Cup là hai giải đấu có mô hình tổ chức, giá trị chuyên môn và sức ảnh hưởng hoàn toàn khác nhau. Sự xuất hiện của FIFA ASEAN Cup hứa hẹn mang đến một sân chơi có tính cạnh tranh cao hơn, đồng thời mở ra bước phát triển mới cho bóng đá Đông Nam Á trong tương lai.
